Camiel Jansen

Camiel Jansen is de nieuwe Componist der Nederlanden. De 34-jarige componist, contrabassist en presentator uit Culemborg nam op zondag 21 december 2025 het stokje over van zijn voorganger Anne-Maartje Lemereis en luidt daarmee een nieuw decennium Componist der Nederlanden in. Als ambassadeur van het muziekleven in Nederland geeft Camiel de komende twee jaar klank aan actuele ontwikkelingen in de samenleving, en dat is hem op het lijf geschreven. Zijn ambitie: muziek maken die de ruis tussen mensen wegneemt en, in een verdeeld Nederland, de kloof op een eerlijke manier hoorbaar maken.

Beter naar elkaar luisteren is voor Camiel geen holle frase, maar een noodzakelijke houding. “Nederland lijkt steeds onrustiger te klinken. De kakofonie van protesten, blokkades en felle politieke discussies versterkt polarisatie. Maar zodra je écht met mensen praat, merk je hoe anders het ritme van hun dagelijkse leven is. Ik denk dat muziek een rol kan spelen in hoe we onze werkelijkheid ervaren.”

De cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau laten zien dat Nederlanders hun leven gemiddeld een 8,3 geven. “Het verschil tussen mensen is helemaal niet zo groot. Boze mensen zijn vaak zoekend, niet vijandig. De media schetsen een land vol dissonanten, maar in gesprekken hoor je juist dat we veel dichter bij elkaar staan dan in eerste instantie gedacht. Dat begint al met dat we (bijna) allemaal van muziek houden.”

Dat contrast tussen het harde geluid van het publieke debat en wat mensen in hun dagelijkse leven ervaren, vormt de kern van Camiels werk. Muziek is voor hem geen pamflet, maar een manier om die kloof hoorbaar te maken. “Het verschil tussen een boer uit de Achterhoek en een moslimjongen uit Rotterdam is vaak veel kleiner dan we denken. Kunst kan dat zichtbaar maken. Of beter gezegd: hoorbaar. Mijn missie is daarom: Een klank geven aan de kloof. Niet om deze glad te strijken, maar om die samen met andere Nederlandse cultuurmakers te laten zien voor hoe die écht is. Zonder overdrijven, maar wel eerlijk.”

Urgentie van de huidige tijd

Met drie grote projecten geeft Camiel daar in 2026 en 2027 invulling aan, elk met de bedoeling mensen op een andere manier naar zichzelf en elkaar te laten kijken. Door middel van muziek die de samenleving weerspiegelt, wil hij de urgentie van de huidige tijd voelbaar maken.

Klein Land is een digitaal project waarin hij voorbijgangers op straat vraagt naar hun ervaringen met het wonen in Nederland: wat irriteert je, wat houdt je overeind? Wat vind je eigenlijk mooi aan Nederland? En wat vind je van je buren? De antwoorden worden verwerkt in elektronische tracks, remixes en geluidscollages. Camiel hoopt hiervoor samen te werken met artiesten als Sophie Straat, Spinvis en Typhoon.

In De Toerist – een opera over de huizenmarkt voor Schiermonnikoog Festival in 2026 – stelt hij thema’s als woningnood, gentrificatie en identiteit aan de kaak. Het verhaal volgt een jonge vrouw uit de Randstad die na een burn-out een huis op Schiermonnikoog koopt en een ton overbiedt. De aankoop dwingt een lokale jongen, de zoon van de buurman en tevens aannemer, het eiland te verlaten. De opera legt de spanning bloot tussen economische kansen, lokale gemeenschappen en sociale ongelijkheid.

In Vérklanken, een samenwerking met schrijver en Denker der Nederlanden David Van Reybrouck, onderzoekt Camiel het concept cathedral thinking: keuzes waarvan de gevolgen pas over generaties zichtbaar worden. Hiermee vertaalt hij langetermijndenken naar muziek van nu.

Noise-cancelling headphones

Camiel componeert in zijn studio in de woonkamer van zijn kleine appartement. “Het is een levendige straat met cafés en winkels, maar tot de zomer zijn er bouwwerkzaamheden. Met noise-cancelling headphones gaat dat, maar een ruimte in Splendor (een muziekpodium en repetitieruimte in Amsterdam, opgericht door 54 musici) zou ik ook niet vervelend vinden.” zegt hij met een knipoog. Om tot rust te komen, trekt hij meerdere keren per jaar naar het tiny house van componist Simeon ten Holt in Bergen, in 2012 overleden. “Het is een fijne plek. Je kijkt de tuin in en komt volledig tot rust. Én er staat een prachtige Steinway vleugel.”

Wie zijn werk volgt, weet dat Camiel productief is en de actualiteit niet schuwt. Zijn muziek beweegt tussen hedendaags klassiek, jazz en folk, zonder zich in één hokje te laten plaatsen. Hij schreef onder meer muziek over het Toeslagenschandaal (“gemaakt op koffie en woede”), over een toekomstige reis naar Mars, en een orkestraal stuk op basis van Ramsey Nasrs De Fundamenten, in opdracht van de NTR ZaterdagMatinee. Zijn stukken zijn vaak maatschappelijk én poëtisch, reflectief én energiek.

Naast zijn rol als Componist der Nederlanden werkt hij aan een pianokwintet voor het HearAndNow Kamermuziekfestival (12–15 februari 2026, Amsterdam) en een project met het Maat Saxophone Quartet over Jupitermaan Europa, waarvan wetenschappers vermoeden dat er leven kan bestaan. Hij werkte eerder met ensembles als Het Muziek (voorheen Asko|Schönberg), het Radio Filharmonisch Orkest en het Jong Metropole Orchestra, en won onder meer de Keep an Eye Production Prize (2022) en de Rogier van Otterloo Award (2023).

Van Sviatoslav Richter tot basgitaar

Camiel groeide op in Culemborg in een cultuurminnend gezin: zijn moeder is kunstenaar, zijn vader studeerde van alles en nog wat en is fervent gitarist. “Vanaf mijn vierde wilde ik concertpianist worden, na het zien van een korrelige opname van Sviatoslav Richter, de Russische klassiek pianist. Op mijn zesde kreeg ik pianoles van Sandra van Veen, een van de Canto Ostinato-specialisten van Nederland. Zij was de eerste die mijn liefde voor muziek écht wist aan te wakkeren.”

Op dertienjarige leeftijd kreeg hij een reality check tijdens een open dag van de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU), waar hij jonge pianisten zag die hem ver voorbij waren. “Gastjes van negen speelden me aan flarden.” Dat moment dwong hem na te denken over zijn toekomst in de muziek.

“In mijn puberteit maakte ik de overstap van klassieke muziek naar pop. Mijn vrienden begonnen een band en ze hadden een sukkel nodig op basgitaar. Ik zei: ‘Doe ik wel’. Natuurlijk óók voor de meisjes,” lacht hij. Het samen spelen bracht hem dichter bij het muzikantenleven en leidde tot toelatingen als jazzcontrabasist aan Codarts en later aan het Conservatorium van Amsterdam. Na zijn studie richtte hij zijn ensemble Ikarai op, dat tussen jazz en klassiek laveert.

Luisteren als daad

Wat wil Camiel teweegbrengen als Componist der Nederlanden? “Ik hoop dat mensen zichzelf herkennen in mijn muziek. Zich iets herinneren wat ze misschien zijn vergeten of nooit durfden uit te spreken.”

Voor de langere termijn droomt hij van een opera voor De Nationale Opera en nieuwe samenwerkingen met ensembles zoals Het Muziek. Ook overweegt hij tijdelijk in het buitenland te werken aan muziek die grenzen overstijgt, bijvoorbeeld in de vorm van solopianoprojecten. Maar eerst stapt hij vol enthousiasme in dit nieuwe avontuur in eigen land.

“Als er over twee jaar iets veranderd is in Nederland, dan hoop ik dat we beter luisteren. Naar ons land, naar elkaar, en misschien ook wel een beetje naar nieuw gecomponeerde muziek.”

Tekst: Gina Miroula
Foto: Merlijn Doomernik