Een verzoek aan minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Samen met de Denker-, Dichter-, Stripmaker- en Theoloog der Nederlanden-, verstuurde Componist der Nederlanden Camiel Jansen een verzoek aan minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Dat zit zo: 

In het conceptwetsvoorstel voor de aanstaande fusie van de NTR en de NOS – als gevolg van de wijziging van de Mediawet –  worden de domeinen cultuur en representatie van gemarginaliseerde gemeenschappen (bij de NTR diversiteit genoemd) bij de NOS niet specifiek belegd, maar in de toekomst verspreid over vier omroephuizen. Daarmee raakt cultuur haar onafhankelijke plek in het bestel kwijt. Zonder aanwijsbare eigenaar dreigen de cultuurprogramma’s te verdwijnen. En dat kan niet de bedoeling zijn. Het conceptwetsvoorstel is op 11 september door het ministerie in internetconsultatie gebracht, waar tot 23 oktober 2026 op gereageerd kan worden via deze link.

Lees hier de gehele brief:
Brief aan minister Letschert en OCW

———

Geachte minister Letschert, geachte heer Louakili,

Het conceptwetsvoorstel voor de aanstaande fusie van de NTR en de NOS is op 11 september door uw ministerie in internetconsultatie gebracht. Hierin zijn ook de wensen van de NTR en de NOS meegewogen.

In het voorstel worden de domeinen cultuur en de representatie van gemarginaliseerde gemeenschappen (bij de NTR diversiteit genoemd) niet bij de NOS belegd, maar verspreid over de vier omroephuizen. Daarmee raakt cultuur haar onafhankelijke plek in het bestel kwijt.

De kracht van het domein cultuur ligt niet in een aantal specifieke titels, maar juist in de ongebonden positie die gecreëerd wordt, van waaruit makers, kunstenaars en culturele instellingen in vrijheid kunnen werken, zonder achterban of belangengroep. De cultuur die in dit klimaat gemaakt kan worden is daardoor, eenvoudig gezegd, voor iedereen. En juist die cultuur, doordat ze burgers perspectieven en ervaringen aanbiedt die het particuliere overstijgen, vormt een wezenlijk onderdeel van een weerbare democratie. Zij dient op het nationale niveau gerealiseerd te worden en niet gedelegeerd naar de particuliere omroepen.

In het mandaat dat wij via u en onze regering aan onze publieke omroep geven, behoren kunst en cultuur tot de wettelijke taak van de omroephuizen gezamenlijk, en die wordt nu steviger in de wet verankerd. Juist daarom is deze uitkomst zo tegenstrijdig: wordt de fusie zoals nu ontworpen werkelijkheid, dan verliezen de titels die deze taak zo duidelijk uitvoeren hun aanwijsbare eigenaar. Het is geenszins gegarandeerd dat zij een plek vinden bij één van de fuserende omroephuizen elders.

In de praktijk worden de taak en het daarbij behorende aanbod daarmee van niemand.

De reden die hiervoor wordt aangedragen is dat de twee domeinen zich slecht zouden verhouden tot de ongebondenheid van de NOS. Dat is een merkwaardige omkering. Ongebondenheid is juist precies wat de NTR al die jaren heeft geboden aan cultuur. Een concert, een kunstdocumentaire of een levensbeschouwelijk gesprek is geen gekleurd perspectief dat de onpartijdigheid van het nieuws bedreigt. Sterker nog, ze doen precies dat wat we van publieke media verlangen: een toegewijd publiek bereiken en verhalen laten horen die de markt niet maakt en het nieuws niet aanraakt. Dat bevordert de pluriformiteit en zorgt juist voor breder draagvlak.

Daartegenover staat: een omroep die wél het nieuws mag verzorgen, maar niet de kunst en niet de ondervertegenwoordigde stem, bedient niet heel Nederland, maar slechts een deel ervan.

Wij vragen u daarom, voordat u dit naar de Raad van State stuurt, om deze vreemde asymmetrie uit het voorstel te halen. Breng cultuur en diversiteit alsnog zoveel mogelijk onder bij de NOS zelf, waar ze horen, zodat de titels die vorm geven aan onze wet een thuis houden. Of veranker in de wet een andere aanwijsbare eigenaar en een geoormerkt budget voor dit aanbod.

Zolang niet vaststaat waar deze domeinen en de daarbij behorende titels landen, vragen we u het bestel niet te sluiten. Want een bestel dat aan pluriformiteit verliest en een wezenlijk deel van zijn publiek niet langer bedient, verdient uw handtekening niet.

Met vriendelijke groet,

Camiel Jansen, Componist der Nederlanden
David Van Reybrouck, Denker der Nederlanden
Nisrine Mbarki Ben Ayad, Dichter der Nederlanden
Jan Vriends, Stripmaker der Nederlanden
Arnold Huijgen, Theoloog der Nederlanden